UPTOWN сэтгүүлийн оны шилдэг хүмүүс

UPTOWN Оны шилдэг хүн

Хүмүүний хорвоо дээр хүн өөрөө дахин давтагдашгүй байж нийгмийн баялаг, үнэ цэнийг бүрдүүлдэг. Учир нь хүн гэдэг энэ хорвоо дээр юунаас ч эрхэм билээ. Тийм ч учраас жил бүр уламжлал болгон бид “UPTOWN Person of the year” буюу “Оны шилдэг хүн” шагналыг салбар бүрээс мэргэжлийн экспертүүдийн судлагаа, редакцын зөвлөлөөр хамтдаа хэлэлцэн тодруулдаг билээ. Энэ оны нийгмийн тод өнгө болж амжилт бүтээлээр дүүрэн яваа эдгээр авъяастай, хөдөлмөрч, шударга, дайчин, улс эх орондоо бодит хувь нэмэр оруулж байгаа эрхэмүүдийг танилцуулж байгаадаа баяртай байна. Сэтгүүлч бидний хувьд эдгээр эрхэм хүмүүстэй уулзаж ярилцан гайхамшигтай нууц болох эрхэм нандин “дотор хүн чанар”-тай нь танилцах боломж олдсон юм.
Тэд бүгд өөр өөрийн салбарт дүүлсэн их амжилтыг чимээтэй чимээгүй туурвиж явна. Хэдийгээр Бурхан хүн нэг бүрийг онцгой үнэ цэнэтэйгээр өөр өөрөөр бүтээсэн боловч тэдэнд бүгдэд нь адил шинж чанар байсныг дурдахгүй байхын аргагүй юм. Тэд бүгдээрээ маш их хөдөлмөрч ба өөрийн хийж буй ажилдаа, зорилгодоо чин үнэнч зүрх сэтгэлээр ханддаг ажээ. Тэдний энэ нийтлэг хандлагаас бид ч бас урамшиж билээ.
Тийм ээ, хүн дуртай зүйлдээ чин сэтгэлээсээ хандаж, байнга суралцаж, тууштай хөдөлмөрлөвөл тэр зориулсан зүйлийнхээ эерэг үр дүнг хүртэх нь хорвоогийн жам ажээ. Ингээд энэ оны UPTOWN сэтгүүлийн эрхэм нандин мөн чанартай уйгагуй дайчин, хөдөлмөрч, ухаантай, авъяастай, зөвт эрхэм хүмүүсийг таны өмнө дэлгэж байна.

Оны онцлох монгол хүн

Өвөр Монголын алдарт дуучин ТЭНГЭР

Их гүрний цөөхөн тоот үндэстний эгэл борог айлаас төрөн гарсан суу билэгтэн, Монгол түмний хүү амьдралын төлөөх зүтгэл тэмцлээрээ Хятадыг төдийгүй Азийн сонсогчдыг байлдан дагуулжээ. “Би монгол хүн” дуугаараа монгол түмэнд танигдсан Өвөр Монголын алдарт дуучин Тэнгэрийг “Uptown” сэтгүүл оны онцлох “Монгол хүн”-ээр тодорхойлж байна.
Нэрт дуучин Тэнгэр 1975 онд анх Ордос нутгаасаа гарч Хөх хот, Бээжинд хөл тавьснаар түүний уран бүтээлийн зам эхэлжээ. Тухайн үеийн нийгмийн нийтлэг төрх болсон ядуу тарчигхан амьдралтай малчин айлын хүү гагцхүү тусгай мэргэжлийн сургуульд орчихвол өөрийн биеэ тэжээж дийлнэ. Үгүй бол дунд сургуулиа төгсөөд малаа хариулна л гэсэн бодолтой байжээ. Хөгжмийн зохиолчоор сургуулиа төгссөн залуу Тэнгэр 1985 онд бүх Хятадын Төвийн үндэстний дуу, бүжгийн чуулгад ажиллаж байхдаа санамсаргүйгээр гитар барин дуулж, дуучин болох гараагаа эхэлчихсэн гэдэг. Ер нь тэр хэзээ ч аливаа зүйлийг тэгтлээ их хүсэж төлөвлөж байсангүй, гагцхүү урдах ажлаа л сайн хийчихье гэсэн хүсэлдээ хөтлөгддөг. Магадгүй түүний өнөөдрөөрөө амьдардаг энэ хандлага нь олон боломж, амжилтууд түүнийг өөрсдөө хайн ирэхэд хүргэдэг байх. Хэтэрхий алсад яарах, адгуу бодолгүй хүн сэтгэл дотроо ямар их амгалан тайван амьдардаг бол, бас өнөөдөрийн бүхэндээ тэр хичнээн ихийг хийж бүтээж ирсэн бол. Өөрийгөө болоод хожмын уран бүтээлийнхээ өнгө төрхийг тодорхойлсон “Би монгол хүн” дуу бол түүний хамгийн тэнгэрлэг бүтээл, үүнээс цааш өдий төдий дуу, концерт гээд бидний төсөөлөлд ч багтахгүй их хөдөлмөр, түүнийх нь үр шим болсон гавьяа шагналыг дурдаж болох юм. Гэвч, бид энэ удаад нэгэн зүйлийг онцолмоор байна.
Нэрт дуучин маань өөрийн төрсөн нутаг Ордос хошуундаа “Монгол хүн” хэмээх шагналыг санаачлан зургаа дахь жилдээ бага, дунд сургуульд суралцдаг монгол хүүхдүүдээс шалгаруулан олгож байна. Их гүрний дунд орших жил жилээр хайлан байгаа цөөхөн тоот үндэстний цэвэр цусыг хамгаална гэдэг түүний мэргэн ухаан, Монголоон гэсэн чин сэтгэлд нь талархая.  Хэдийгээр монгол угсаатны зүрх нь болсон эх орон Монголдоо амьдраагүй ч тэдгээр хүүхдүүд “Би монгол хүн” хэмээн өөрийн үнэ цэнийг ухааран төлөвшинө гэдэг бахархууштай. Өнөөдөр тархсан Монгол үнэдстнүүдийн  хувьд нэгдэх найдвар хэдийнээ алдарсан. Гэсэн ч бид зүрх сэтгэлийн хувьд нэгдэх бүрэн боломжтой.
Зөвхөн ажилтай болохын төлөө сургуульд элсэж байсан тэр цагийн Тэнгэрээс өнөөгийн дорнын алдарт дуучин Тэнгэр болж “өсөх” хүртэл маш их цаг хугацаа, бартаат харгуйг тэр туулсан. Их гүрэнд цойлон гарч ирсэн замналаараа тэр үндэстэн доторх үндэстэн байхын үнэ цэнийг ухаарсан гэлтэй.
Монголоон гэсэн энэ ажлаа тэрбээр ирэх өдрүүдэд бүх Өвөр Монгол даяар хийхээр зорьж яваа гэсэн.
Нэр шигээ тэнгэрлэг мөртлөө чин сэтгэлт эрхэмийн хүсэл нь биелэж, Монголын хүүхдүүд үргэлж инээж байх болтугай.

Загварын салбарын шилдэгээр...

“Урлах эрдэм” дээд сургуулийн захирал, доктор, профессор Г.Тунгалаг

Тэрбээр эмэгтэй хүний манлайлагч, дайчин дүр төрхийг нийгэм төдий л мэдэрч, хүлээн зөвшөөрөөгүй цаг үед буюу 1990-ээд оны эхээр Монголын анхны дизайн үйлдвэрлэлийн чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэх “Урлах эрдмийн дээд сургууль”-ийг байгуулжээ. Г.Тунгалаг уг нь философич, багш мэргэжилтэй. Гэвч философийг хэтэрхий улс төржүүлэн туйлширсан, баригдмал байдал түүнийг “уйдааж” орхисны дээр урлагт дуртай сэтгэл, тэр дундаа дизайн, архитектурын урлагийн талаарх сонирхол, загвар зохион бүтээгч болно гэсэн охиных нь хүсэл эрмэлзэл гээд л хувь, хувьсгалын тохироо зэрэг бүрдэж, сургууль байгуулахаар зориг шулууджээ.
Хойд хөршид суралцсан 10-аад жил бол түүний амьдралд урлагийг жинхэнэ утгаар мэдэрч, хүртэж, аз жаргалаар дүүрэн өнгөрүүлсэн он жилүүд байсан гэж тэр ярьдаг. Магадгүй энэ л он жилүүд түүний ирээдүйдээ хийж бүтээх олон зүйлийн үндэс суурийг тавьсан биз. Үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбар эрчимтэй хөгжиж, зохион бүтээгч - дизайны мэргэжлийн зах зээлийн эрэлт хэрэгцээ нэмэгдсэн цаг үеийг тэр маш сайн мэдэрсэн нь мэдээж. Өдгөө GT загварын товчоо, интерьерийн Classic studio, Enjoy салон зэрэг салбар байгууллагууд болон Ulaanbaatar fashion week, Summer fashion week арга хэмжээ түүний санаачлан байгуулсан “Урлах эрдмийн дээд сургууль”-иар овоглодог.
Түүнийхээр амжилтанд хүрэхийн нууц нь тун энгийн. “Өмнөө маш тодорхой зорилго тавиад түүнийхээ төлөө үнэнч байж хөдөлмөрлөх хэрэгтэй. Мэдээж хэрэг өөрийгөө урамшуулахыг ч мартаж болохгүй” гэж үздэг. Аливаа юмыг төгс байлгах, төгс хийхийг хичээдэг чанар нь түүнийг бусдад өндөр шаардлага тавихад хүргэдэг. Тэрбээр аливааг оюун санаандаа аль хэдийнэ “бүтээчихээд” тэрхүү идеал дүр төрхөндөө тэнцүүлэхийн тулд ямар ч саад бэрхшээлийг үл хайхран шаргуу хөдөлмөрлөдөг зантай.
Ихэнх хүмүүс түүнийг шударга, харицулагатай гэж тодорхойлдог бол бид түүнийг жинхэнэ дайчин эмэгтэй, тэр тусмаа “төгс төгөлдөрт эрмэлзэгч” гэж нэрлэмээр  байна. Урлаг, гүн ухаан гээд нийгмийн талын бүхий л салбарын өндөр мэдлэг, хүчирхэг мэдрэмж нь түүний эмэгтэйлэг хэрнээ дайчин төрхийг бүрдүүлдэг.
Монголын загварынхан болоод рок попынхны хувцаслах соёлын ар талд “Урлах эрдэмийн дээд сургууль”, GT загварын товчоо гэсэн нэр ямагт байдаг. Нийгэм, соёлын хүрээнийхэнд “Урлах эрдмийн дээд сургууль”-ийг  зорих “жим” хэдийнээ бий болж, хэлбэрэлтгүй төлөвшсөн нь ямар ч гавьяа шагналаас илүүтэй Г.Тунгалаг захирал болоод түүний хамт олонд өгсөн хамгийн том “үнэлэмж”. Гаднынхан улаан хивсний ёслолд Dolce&Gabbana, Giorgio Armani зэрэг нэртэй брэндүүдээр гоёдог бол Монголын загварын болоод урлаг соёлын алдартнууд “Урлах эрдэм”-ийн дизайнеруудын бүтээлээр гангардаг нь бас нэгэн үзүүлэлт.
“Ардчилал улам гүнзгийрч, уран бүтээлч хүний сэтгэлгээ задарч хөгжиж байгаа энэ цаг үед дизайн урлагийн салбар улам өндөрт гарч хөгжинө. Бид өөрсдөө л амьдралынхаа орчинг бүрдүүлнэ үү гэхээс өөр хэн нэгэн, гаднын улс орон Монголыг хөгжүүлье гэхгүй шүү дээ. Тийм учраас өөрийнхөө ажиллаж байгаа салбараа алхам ч гэсэн урагшлуулахын төлөө хичээх хэрэгтэй” гэж Г.Тунгалаг захирал хэлдэг. Тэрбээр энэхүү чигч зорилго, шаргуу дайчин чанарынхаа дүнд өнгөрсөн 16 жилийн туршид “Урлах эрдэм”-ийн гэсэн дэг сургуулийг бий болгож чадсаны зэрэгцээ GT загварын товчоо нь улсдаа номер нэг гэж нэгэнт хүлээн зөвшөөрөгджээ. Тиймээс ч Uptown сэтгүүл түүнийг загварын салбарын “Оны шилдэг хүн” гэж онцолсондоо баяртай байна.

Урлагийн салбарын шилдэгээр...

“В” продакшны захирал Д.Болд

Хөгжим бүжгийн дунд сургуульд суралцаж, балчир хүүхдэд ахдам дэндүү зав чөлөөгүй их хичээлийнхээ хажуугаар сав л хийвэл ээжийгээ дагаж театрт очоод дуурь үздэг байсан хүүг Доржсүрэнгийн Болд гэдэг. Архитектор мэргэжилтэй аав, дуурийн дуучин ээж,  урлагийн хүн болохоор бэлтгэгдэж байсан ах, үргэлж завгүй байдаг эгч гээд л урлагийн гэр бүлд төрсөн түүнийг амьдрал хар багаас нь урлагийн хүн болгохоор бэлтгэж байсан гэлтэй.
Хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн сурагчаас Монголдоо нэртэй хөвгүүдийн хамтлагийн ахлагч, шинэ залуу дуучдыг урлагийн ертөнцөд гаргаж ирсэн чадварлаг продюссер, дэлгэцийн урлагт хүчээ сорьж, гол дүр бүтээсэн авьяаслаг жүжигчин гэх мэтээр түүний тухай олон  тодорхойлолт хэлж болно.
Түүнийг авьяаслаг, басхүү мэдрэмжтэйн дээр маш хөдөлмөрч уран бүтээлч гэдэгтэй хэн ч санал нийлэх биз.  Арав гаруй жилийн тэртээ хамтлаг байгуулсан нь түүний хувьд урлагийн карьераа маш зөв эхлүүлсэн явдал байлаа. “Камертон” түүнд нөхөрлөл болоод мөнгөний үнэ цэнийг ойлгуулсан гэхэд болно. Өөрсдийгөө эвтэй дөрвөн амьтантай жишиж, тууштай нөхөрлөл, шаргуу хөдөлмөрийг хослуулж чадсан нь тэдэнд амжилт болоод алдрыг дагуулсан. Тэрхүү арван жилийн туршлага Д.Болдын хувьд бие даасан уран бүтээлч болоод улам ч “гялалзаж” эхлэх жинхэнэ суурь болсон нь мэдээж.
Uptown “Оны шилдэг уран бүтээлч”-ээр түүнийг тодруулах болсон нь нүдээ олсон хэрэг байлаа. Учир нь энэ жилийн хувьд Д.Болд жүжиглэх авьяас төдийгүй хөгжмийн зохиолч гэдгээрээ олны өмнө дахин “нээгдсэн”.
Тэрбээр нэгэнтээ “Амьдралын гол дүр” нэртэй цомог гаргасан. Цомгийнхоо тухай “Хэрвээ чи өөрөө л амьдралын гол дүр байх гэж хичээхгүй бол хэн нэгэн чамайг туслах дүр болгочихно гэсэн утгатай” хэмээн ярьсан. Магадгүй түүний “гол дүр” байх эрмэлзэл, бодлын хүч нөлөөлсөн үү, тэрбээр энэ онд лав урлагийн талбарт гол дүр байж чадлаа.
Социализмын үед өсөж хүмүүжсэн хүүхэд бүрийн нэгэн адилаар тэр “Би чамд хайртай” киноны үнэнч фэн. Тухайн үедээ дэлгэцийн урлаг дахь шинэлэг үзэгдэл болж байсан энэхүү киноны хоёрдугаар ангид тоглох саналыг тэр таатай хэрнээ багахан айдастайгаар хүлээн авсан гэдэг. Тэр хэрвээ “Би чамд хайртай 2” кино амжилтгүй болох юм уу, эсвэл маш муу тоглосон бол дууныхаа карьерийг ч алдаж мэдэх байсан гэсэн эмээлттэй байснаа нуугаагүй. Харин Д.Болд бүтээсэн дүрээрээ олон нийт төдийгүй мэргэжлийнхэнд ч үнэлэгдэж, кино ч амжилттай болсон.
Урлагийн талбарт сайн менежмент хийж, өөрийгөө ямагт шинэчилж чаддаг энэ уран бүтээлчийн бүтээж туурвих эрчим хүч хаанаас ундаргатайг хайх гэж бид нэлээд оролдлоо. Хариулт тун энгийн байв. Д.Болд хөдөлмөрийн үр шимийг эрт мэдэрч хүртсэн төдийгүй хамгийн гол нь хайрын утга учрыг маш сайн ойлгосон нэгэн аж. Тийм ч учраас түүний амьдрал, уран бүтээл ямагт цэцэглэж, “өсөж” иржээ.
Ямар ч байсан тэр чадварлаг дуучин, шилдэг продюссер байхаасаа гадна урлагийн бусад салбарт ч “гялалзаж” чадах уран бүтээлч гэдгээ мэдрүүлж чадлаа.
Авьяас чадвараа ямагт “зүлгэж”, шинэ талбар, шинэ шатанд өөрийгөө нээж, үргэлж эрэлхийлж, өөртөө өндөр шаардлага тавьдаг уран бүтээлч байхад түүний хүчийг сорих орон зай хэзээд байх нь гарцаагүй билээ.

Улс төрийн салбарын шилдэгээр...

“25 дугаар суваг телевиз”-ийн захирал УИХ-ын гишүүн З.Алтай

"Найз нараа, боль л доо”. Ийм үгийг монголчууд телевизийн дэлгэцээр сонсдог байсан бол одоо УИХ-ын чуулганы танхимаас сонсдог болж. Хэдийгээр энэ эрхэм телевизийн студээ чуулганы танхимаар сольсон ч “Боль л доо” гэж хэдэрлэдэг нь  хэвээрээ. Үүнийг нь бас үзэл бодлоо хэнээс ч айлгүйгээр хэлж, байр суурь дээрээ эзэн байгаагийн илрэл гэж ойлгож болох юм. Мэдээжийн хэрэг, бусдын улаан нүүр лүү харж байгаад “Боль л доо, найз нараа” гэж хэлэх амаргүй. Ялангуяа тохой залган сууж байгаа ангийнхаа нөхдийн эсрэг үнэн гэлээ ч хатуу үг чулуудна гэдэг нь халуухан хэрэг. Тиймдээ ч дургүйцлээ шуудхан илэрхийлэгч энэ “тэрслүү” нөхөр парламентад шинэ өнгө төрх нэмсэн. Тэрбээр УИХ-ын гишүүн болох хүртлээ дөрөв дэх засаглалын тогоонд чанагдсан болохоор өнөөх “ясны” сэтгүүлч зангаа тавьж чадахгүй байгаа нь тэр. Тэгээд ч Алтай нийгэм, төр засагт  хаягласан үгээ гишүүний суудалтай суудалгүй хүргэсээр байсан цаашид  ч хүргэх биз ээ. Учир нь сэтгүүлчийн ур чадвар, телевизийн дэлгэц нь хэдийнэ түүнийг сонсдог хүрээлэлтэй болгосон хэрэг.
Ардчиллын салхи сэвэлзэх төдий байсан 1980-аад оны сүүлч үед тэрээр  “Цаг үе залуучууд” нэвтрүүлгээрээ хөшигний цаадах монголчуудын амьдралыг хөндөж сэтгүүлзүйн ертөнцөд “хашгиран” орж ирсэн. Тухайн үеийн нийгмийн хүнд суртал, монголчуудын борог амьдралыг дэлгэхдээ үнэнийг өнгөлөн далдалгүйгээр үзүүлж “Албан тасалгааны цонхоор л амьдрал сайхан харагддаг”-ийг баталж чадсан нэгэн. Тиймдээ ч түүнийг Зоригийн гэхээсээ “Цаг үе залуучууд”-ын Алтай гэдэг болсон билээ.
Харин ардчилсан нийгэмд шилжиж, эдийн засаг нь зах зээлд шилжсэн энэ үед тэрбээр телевизийн дэлгэцтэйгээ хамт байсан. Нэг, хоёрхон сувагтай хар цагаан зурагттай хуучин нийгмийн үед “25 дугаар суваг телевиз” гэж содон нэртэй телевизийг хэдэн нөхдийн хамт байгуулж байсан нь бас л телевизийн түүхэнд анхдагч. Хэт нэг талыг барьдаггүй, гагц үнэний талд тэнцвэртэй байж чадсан нь телевизийн бодлого тодорхойлогчдын шийдвэр байсан биз. Энэ үед түүнийг “25-ын” Алтай гэж таньдаг байлаа.
Зүгээр л “Суусан сэцнээс явсан тэнэг нь дээр” гэдэг  үгийн үнэнийг нотлон улс гүрнүүдийн хөгжлийн хаана нь монголчууд явааг харуулахаар камериа үүрээд дэлхийгээр явган нүцгэн бадарчилсан. “25”-ын Алтай ийнхүү “Үүргэвчтэй аялал”-ын Алтай болж хувирав. Эл цуврал нэвтрүүлгүүд нь хаана жижиг, дунд үйлдвэрлэлээ түлхүү хөгжүүлж, ямар улс нь аялал жуулчлалаараа бусдыг татаж, төсвийнхөө авдрыг хэрхэн түнтийлгэж байгааг, мөн бид юун дээр алдаад байгаа бэлхнээ харьцуулах боломжийг олгосон юм.
Харин одоо түүний хаалган дээр УИХ-ын гишүүн Зоригийн Алтай гэсэн хаяг хадаатай.
Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын хөгжлийн бодлогыг тодорхойлдог, хуулийг нь батладаг УИХ-ын гишүүний суудал түүнийх. Үзгээ түр тавьж, камераас  холдсон нь намын дуу л цуурайтаж ирсэн парламентын танхимд иргэний хоолойг хүргэх гэсэн чин хүсэл. Иргэд нь төрөө барьдаг, бодлогоо тодорхойлдог ардчиллын зарчмыг сэргээх цаг ирж буйг тунхагласаар орж ирж буй нь энэ. Монголын төрийг намын дохиураар хөдөлгөж ирсэн нь ямар “үр дүнд” хүргэснийг  өнөөгийн нийгэм, монголчуудын амьдрал харуулаад байгаа. Үзэл бодлоо худалдалгүй, итгэл үнэмшилдээ үнэнч байж болдгийн үлгэр тэрбээр Дэмбэрэлийн анги дахь цорын ганц бие даагч. Тиймээс намын бодлогоор асуудалд хандах, намын байр суурийг хамгаалан “хүслээсээ гадуур амьдрагч”-ийн зовлон үгүй. Гэхдээ тэрбээр иргэдийн эсрэг, монголын эрх ашгийг зөрчсөн улстөрчдийг нэртэй, зүстэй нь дэлгэхээ амлах ачааг үүрсэн.
Өнөөдрийг хүртэл тэрбээр түрийвч нэгтэй намууд нийлж, сэм хуйвалддаг, сөрөг хүчингүй болсон парламентад ганц дайчин ганцаарддаггүйг харуулан дөрөв дэх засаглалын тулгуур багана болон зогссоор байгаа. Тийм ч учраас UPTOWN түүнийг “Оны шилдэг улстөрч”-өөр нэрлэж байгаа билээ.

Хэвлэл мэдээллийн салбарын шилдэгээр...

Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүлч Д.Сарангэрэл

Тэр их дөлгөөн, тогтуун араншинтай. Зөөлөн тод яриа, энгүүн инээмсэглэл нь түүний эмэгтэйлэг байдлыг улам тодруулдаг. Харин ажил мэргэжлийн талбар дээрээ бол зарчимч байдлыг баримталж, гялалзтал “хурдалж” ирсэн нэгэн.
Uptown хэвлэл мэдээллийн салбарын “Оны шилдэг хүн”-ээр сэтгүүл зүйн салбараас Соёлын гавьяат зүтгэлтэн цол хүртэж, төрийнхөө өндөр хайр хишгийг хүртсэн хоёр дахь эмэгтэй, Монголын сэтгүүлчдийн байгууллагын анхны эмэгтэй тэргүүн, телевизийн сувгийн анхны эмэгтэй захирал гээд тоочвол эмэгтэй хүнийхээ хувьд хэвлэл мэдээллийн салбарт ямагт анхдагч байсаар ирсэн түүнийг онцолж байна.
Дугарсүрэнгийн Сарангэрэл Хөвсгөл аймгийн уугуул. Түүний аав урлагийн хүн байсан болоод тэр үү хүүхдүүдээ багаас нь урлагт хайртай болгон хүмүүжүүлжээ. Хэдийгээр цэцэрлэгт явдаг байгаагүй ч түүний бага нас дуу хууртай, хөгжөөнтэй өнгөрсөн гэж тэр дурсдаг. Амралтынхаа өдрүүдэд аав, ээж хоёр нь хүүхдүүдийнхээ дунд “бяцхан” уралдаан зохионо. Хамгийн сайн дуу дуулж, даам сайн тоглосныг нь баавгайтай чихэрээр урамшуулдаг тул хүүхдүүд ч тэрхүү “амтат” шагналыг авахын төлөө үнэн сэтгэлээсээ хичээдэг байжээ. Д.Сарангэрэл эгч, дүүс дундаа нэлээд цовоо тул баавгайтай чихэр түүнийх болох нь олонтаа. Урлаг болоод байгалийн гоо сайхныг таниулан оюун санааг нь цэнэглэж, урам, бурмыг тэнцүүлж өсгөсөн эцэг эхийнх нь хүүхдээ хүмүүжүүлэх өвөрмөц арга барил түүний ирээдүйн амьдралдаа ихийг хийж бүтээх гэрэлт замыг тэгшилсэн нь мэдээж.
Түүний хувьд сэтгүүлч мэргэжил эзэмших болсон нь бараг тохиолдол гэмээр байжээ. Харин одоо тэр энэ тохиолдлыг “хувь заяа” хэмээдэг. Сэтгүүлчийн мэргэжил хүнийг хариуцлага хүлээх, харилцааны өндөр чадвар, биеэ зөв авч явах гээд олон зүйлд суралцуулдаг төдийгүй сэтгэлээрээ залуу байх, аливаад шинэлэг соргог хандах хандлагыг өгдөг гэж тэр үздэг.
 Д.Сарангэрэл 1990 онд ОХУ-ын Ростовын их сургуулийн сэтгүүл зүйн ангийг төгсч ирээд МҮТВ-д ажиллаж эхэлснээр хэвлэл мэдээллийн салбарт хөл тавьсан. Харин 2003 онд TV5 телевизийг байгуулан “өрх тусгаарласан”. Үүний шалтгаан нь тэр ердөө л хэн нэгнээс хараат бус байдалд чөлөөтэй ажиллахыг хүссэндээ тэр. Энэхүү санаачлагынхаа үр дүнг тэр “оножээ” гэсэн ганцхан үгээр л тодорхойлсон.
Өвөл, зуны олимпийг Монголын телевизийн түүхэнд анх удаа шууд дамжуулж, “Монгол Улсаа хөгжүүлье” нэвтрүүлгээрээ үзэгчдэд үйлдвэрлэлийн талаар мэдээлэл өгөөд зогсохгүй эх орноо хөгжүүлэх бүтээлч үйлсэд уриалан дуудсан гээд л эерэг эрчмийг тэр телевизийнхээ бодлогод бүрдүүлж чадсан. Монголын сэтгүүлчдийн эрх ашгийг хамгаалах МСНЭ-ийг 2005 оноос хойш удирдаж, 2009 онд дахин сонгогдсон нь мэргэжил нэгтнүүдийнхээ итгэлийг хүлээсэн чадварлаг удирдагч гэдгийг нь харуулах тод жишээ.
Д.Сарангэрэл  “Монголын эмэгтэйчүүдийн холбоо”, “Монголын улаан загалмайн нийгэмлэг”, “Жендерийн тэгш байдлыг хангах үндэсний хороо” зэрэг арваад байгууллагын удирдах зөвлөлд сонгуульт ажилтай. Энэ бүхний хажуугаар гэр бүлийнхэндээ халамж тавих цаг завыг ч гаргаж амждаг “сэргэлэн” эмэгтэй. Тэр хүнийг урамшуулж, өөрөө урамшиж байх дуртай. Хэн нэгнээс магтаал талархал хүлээх бүртээ улам илүү сайныг хийж бүтээх эрмэлзэл нь түүнийг Монголын сэтгүүл зүйн талбар дахь хамгийн шилдэг нисгэгч болгосон.
Сэтгүүлч мэргэжлийг нэгэнт сонгосон бол ёс зүй болоод шударга байдлыг эрхэмлэх, чадахгүй бол мэргэжлээсээ татгалзах ийм л хоёр сонголт бий. Д.Сарангэрэл “Би нэгэнт эхний хувилбараар сонголтоо хийсэн тул буцах зам надад үгүй” хэмээсэн. Үнэхээр ч чин зүтгэл болоод урмаар жигүүрлэсэн түүний онгоц хэдийнэ өндрөө авчээ.

Бизнесийн салбарын шилдэгээр...

“Жигүүр гранд” группын Ерөнхийлөгч, Монгол Улсын Гавъяат барилгачин Д.Баттөр

Монголын барилгын салбарт “Жигүүр гранд” гэх нэр хүч түрэмгийлэн орж ирсээр нэлээд олон жилийг ардаа орхиж байна. Үүнтэй зэрэгцэн “Жигүүр гранд”-ын гэж хийж бүтээснээрээ овоглох болсон нэгэн эрхмийг монголчууд нүднээ харагдах бүтээн байгуулалт, чихнээ сонсогдох их аялгуут мэдрэмжээр нь хэдийнэ таних болсон билээ.
Анх Төмөр замд “Жигүүр” нэртэй хуушуурын гуанз байгуулж, компанийнхаа эх суурийг тавьж байсан Монгол Улсын гавьяат барилгачин Д.Баттөр үнэнч шударгаар хөдөлмөрлөж амжилт олох зарчмыг амьдралынхаа үнэт өв болгосноо бахархах дуртай. Магадгүй түүний энэ бахархал өнөөгийн өндөрлөгт хүрэх хамгийн дөт замыг түүнд нээж өгсөн болов уу. Улсынхаа өнгө төрх, хөгжил цэцэглэлтэд орчин үеийн шийдэл бүхий барилга, бүтээн босголтуудаараа өнгө нэмж яваа түүний удирдсан “Жигүүр гранд” ХХК өнгөрсөн 18 жилийн хугацаанд 50 орчим барилга, байгууламжийг иж бүрнээр нь барьж, 200 гаруй барилгын засвар, угсралт, интерьер, засал чимэглэлийн ажлуудыг хийж, зөвхөн 2007 онд 6 томоохон объектод 62 500 000 000 /жаран хоёр тэрбум таван зуун сая/ төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн амжилт үзүүлж, 2009 онд Үндэсний шилдэг  хөрөнгө оруулагч компани болж, Гранпри шагнал хүртсэн билээ. Энэ цаг үед UPTOWN сэтгүүл түүнийг “Оны шилдэг бизнесмен”-ээр онцолж байгаадаа баяртай байна.
Өнөр өтгөн есөн хүүхэдтэй айлд бужигнаж өссөн тэрээр багаасаа урлагт сонирхолтой байсан хэдий ч аавынхаа захиснаар олон дүү нараа хүний зэрэгтэй авч явахын тулд хүсэл мөрөөдлөө орхин барилгын салбарт хөл тавьжээ. Тэглээ гээд буруудсангүй. Түүний хөдөлмөрч зан чанар өнөөдрийн өндөрлөгт хүрэх гүүр нь болсон байна. Тэгээд ч зогсохгүй 27 жилийн өмнө сэтгэлийнхээ гүнд хав дарж орхисон мөрөөдлөө биелүүлэх боломж олдож өдгөө барилгачин Баттөр рок, попын ертөнцийн уран бүтээлчдийн эгнээнд хэдийнэ хүлээн зөвшөөрөгджээ.
Түүнчлэн өөрөө өнөр бүлд бужигнаж өссөн шигээ үр хүүхдээр ч баян нэгэн болжээ. Охид голдуу хүүхдүүдтэй бизнесмен тэдэндээ юугаа ч хайрладаггүй өгөөмөр эцэг гэх юм билээ. Ямартаа ч охиныхоо хуриманд зориулж, гэнэтийн бэлэг болгон “Амьдрал”, “Гоо бүсгүй” хэмээх хоёр дуу зохиосон нь хит болсон авьяаслаг эр.
Сайн сайхан хүсэл тэмүүлэл өөд хөтлөх даль жигүүр, өөдрөг амьдрал гэсэн утга билэгдэн компаниа нэрлэсэн түүнийг дотны нөхөд нь уян зөөлөн, романтик гэж дүгнэцгээдэг нь ч оносон тодорхойлолт. Монголдоо ганцхан байдаг 17000 долларын үнэтэй тансаг чамин төгөлдөр хуурынхаа ард суухаар сайхан бүсгүйн тухай уянгалуулж, амьдралд хайртайгаа гайхаад салдаггүй гэдэг. Үнэхээр ч “Гранд” хамтлаг байгуулж, дуу хөгжим зохиохын зэрэгцээ урлагийн салбарт чамлахааргүй хөрөнгө оруулдаг нь үүний илэрхийлэл биз.
Зун барилгын ажил ид оволздог болохоор морь уяж, наадам хэсдэггүй энэ ноёнтон “барилга бол асар том шинжлэх ухаан, урлаг, бүтээн байгуулалт” гэж хэлдэг. Харин энэхүү шинжлэх ухааны ололтыг гартаа барьж, урлагийг бүтээн байгуулж яваа их бүтээлийн эзэн нь тэр өөрөө буюу.

Спортын салбарын шилдэгээр...

Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин П.Сэрдамба

Улс эх орныхоо нэрийг өөрийнхөө алдар нэртэй хамт авч явдаг хүндтэй атлаа хэцүү бэрх хариуцлагыг хүлээдэг хүмүүс бол спортынхон. Тив, дэлхийн тэмцээнүүдэд оролцох бүртээ тэд байгуулсан гавьяагаараа төрийнхөө далбааг өндөрт өргөдөг. Сүүлийн хоёр жилд шижигнэсэн амжилт гаргаж, ард түмнийхээ хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн нэгэн залуу тамирчныг Uptown сэтгүүл 2009 оны спортын салбарын шилдэг хүнээр онцоллоо.
П.Сэрдамба 2007 онд Ази тивийн аварга, Казахстан улсын Астана хотод болсон Олимпийн эрх олгох олон улсын тэмцээнээс мөнгөн медаль, 2008 онд Бээжингийн олимпоос мөнгөн медаль хүртэж, 2009 онд Италийн Милан хотод зохиогдсон Сонирхогчдын боксын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний алтан медалийн эзэн болж, олимпод үзүүлсэн амжилтаа бататгасан нь спортын салбарын онцлох үйл явдал байж, залуу тамирчин ч яах аргагүй онцлох хүний нэг болж чадсан юм.
Айлын бага, хөдөлгөөнтэй сэргэлэн хүү өдгөө Монгол Улсын гавьяат тамирчин, Хөдөлмөрийн баатар П.Сэрдамба хэмээгдэж, эх орныхоо нэрийг дэлхий дахинаа цуурайтуулсан гавьяатан болжээ. Түүний багад гэр бүлийн амьдрал нь тийм ч таатай байсангүй. Эцэг эх хоёр нь тусдаа амьдрах болж, жаал хүү Сэрдамба аав дээрээ өсчээ. Хал ихтэй амьдрал түүнд хожмын сайн тамирчин, цуцашгүй эрч хүчтэй хүн болж төлөвшихөд нь нөлөөлсөн гэлтэй. Түүний эр зоригийн спорт гэгддэг боксоор хичээллэх болсон түүх нь их энгийн. Арван жилийн сурагч байх үед нь аав нь ямар нэгэн спортоор хичээллэвэл зүгээр гэжээ.  Тэгээд ямар спортоор хичээллэх вэ гэж бодож байгаад боксыг сонгосон гэдэг. Уйгагүй хичээл зүтгэлийнх нь хариу ч түүнд ирж, олон олон ялалтыг эх орондоо авчирсан билээ. Би гаргасан амжилт, хийж байгаа ажлаараа гоёх дуртай” гэж тэрбээр дэлхийн аварга болсныхоо дараа хэлсэн.
“Тамирчин хүний ар талд улсын нэр хүнд, ард түмнийх нь итгэл сэтгэл хамт явдаг. Энэ бүхнийг хөсөрдүүлэлгүй авч явах хариуцлага, ухамсартай байна гэдэг тухайн тамирчны хамгийн үнэт чанар” гэж П.Сэрдамба ярих дуртай. Тэрхүү өндөр хариуцлагыг уйгагүй, хөдөлмөр хичээл зүтгэлээр л давж гардаг. Тиймээс ч хамгийн завгүй хүмүүс бол тамирчид байдаг байх. “Тамирчид бид чинь гаднаас нь харахад нэг л завтай хүмүүс шиг харагддаг хэрнээ ачир дээрээ завгүй байдаг улс шүү дээ. Ялангуяа Азийн болоод дэлхийн аваргын томоохон тэмцээний үед бол ачаалал улам нэмэгддэг. Амрах завгүй л бэлтгэл хангалтанд гардаг. Учир нь хаана ч очсон бидний нэртэй улсын маань нэр хүнд хамт байдаг…” Магадгүй тэр өөрийнхөө зорилгыг ийм тод ухамсарласан учраас амжилт түүнийг ямагт дагаж явдаг байж мэдэх юм.
Тэр бол Монголын түүхэнд анх удаа сонирхогчдын боксын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний аварга болсон тамирчин. Миланыг зорихдоо тэрбээр “Эх орондоо бас нэг ялалтыг авчирна” гэсэн тов тодорхой зорилготой явсан гэдэг. Түүний энэхүү зорилго биелж, Миланы тэнгэрт Монгол Улсын төрийн далбаа намирч, ард түмний хайртай хүү П.Сэрдамбын энгэрт дэлхийн аваргын медаль гялалзсан баярт цаг мөч саяханых…
Үндэсний шигшээ багийн тамирчин П.Сэрдамба одоо Цагдаагийн академи болон “Зохиомж” дээд сургуульд суралцахын хажуугаар Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт ажилладаг. Түүнийг өнгөрсөн намар хуримаа хийсэн гэдгийг хүн бүр мэдэж байгаа байх. Хайртай эхнэр, өхөөрдөм охин хоёр нь түүний хамгийн үнэтэй баялаг.  Тэрбээр, хүн ганц олдох амьдралдаа ихийг хийж бүтээж сайхан амьдрах нь зөв. Гэхдээ амьдралынхаа тэр баялгийг хэрхэн яаж олох вэ гэдэг нь ганцхан өөрөөс нь шалтгаална гэж боддог гэсэн. Тиймээс ч өөрөөс шалтгаалах бүхнийг хариуцлагатай хийж, гэр бүлээ эзэн хүн шиг авч явахыг боддог нэгэн. Өнгөрсөн он жилүүд түүнд гайхамшигтай ялалтуудаас гадна ард түмний хайр хүндэтгэлийг авчирсан юм. Ард түмний хайртай хүү П.Сэрдамба “Дуртай ажлаа хийнэ гэдэг зугаа цэнгэл, харин хийж буй ажилдаа дуртай байна гэдэг аз жаргал” гэж хэлэх дуртай. Учир нь өнөөдөр Сэрдамба боксоо тоглоод, дуртай ажилдаа сэтгэл зүрхээ зориулж буйдаа баяртай байгаа. “Бокс бол миний амьдралын нэг хэсэг. Харин хамгийн үнэтэй баялаг гэвэл миний эхнэр хүүхэд, надад аз хийморь авчирсан олимпийн мөнгөн медаль маань. Эдгээрийг надаас хэн ч булаан авч чадахгүй. Цагийн цагт надтай хамт байх учраас бүгдийг нь би хайрладаг” гэсэн түүний үгийг энд онцолмоор байна. Эрч хүчтэй байдал, зорьсондоо хүрэх чин сэтгэлийн тэмүүлэл бол П.Сэрдамбын хамгийн сайхан чанар. Сэтгэл зүрхээ зориулсан боксын спорт түүнд олон олон ялалт авчирч, түүнтэй хамт Монгол гэдэг нэр ямагт дуурсаж байх болтугай.